Nikos Siakantaris
Managing Partner, Andersen in Greece
Crypto-assets μετά τον MiCA: Ρυθμιστική πρόοδος στην Ευρώπη, φορολογική αβεβαιότητα στην Ελλάδα
Του Νίκου Σιακαντάρη
Για αρκετά χρόνια, τα crypto-assets αντιμετωπίζονταν από πολλούς ως μια “γκρίζα” περιοχή: άλλοι θεωρούσαν ότι είναι παράνομα, άλλοι ότι δεν υπόκεινται σε κανέναν έλεγχο, ενώ δεν έλειπαν και όσοι πίστευαν ότι οι συναλλαγές τους παραμένουν ουσιαστικά αόρατες για τις φορολογικές αρχές.
Η πραγματικότητα σήμερα έχει αλλάξει ριζικά.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του Κανονισμού MiCA (Markets in Crypto-Assets Regulation), δημιούργησε για πρώτη φορά ένα ενιαίο και ολοκληρωμένο κανονιστικό πλαίσιο για τα crypto-assets, θέτοντας κανόνες για την έκδοση, τη διαπραγμάτευση και την παροχή σχετικών υπηρεσιών. Η Ελλάδα, με τον ν. 5193/2025, προχώρησε στην εφαρμογή του νέου πλαισίου, καθορίζοντας τις αρμόδιες εποπτικές αρχές και το καθεστώς λειτουργίας των παρόχων υπηρεσιών crypto-assets.
Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις των τελευταίων ετών στον χώρο των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Και όμως, μεγάλο μέρος της αγοράς εξακολουθεί να μην έχει πλήρη εικόνα για το τι πραγματικά αλλάζει.
Ο MiCA δεν “νομιμοποίησε” τα crypto – τα ενέταξε στο σύστημα
Ένα από τα πιο διαδεδομένα –και λανθασμένα– συμπεράσματα είναι ότι ο MiCA “νομιμοποίησε” τα crypto-assets.
Στην πραγματικότητα, ο Κανονισμός δεν είχε αυτόν τον στόχο. Δεν επρόκειτο να καταστήσει τα crypto ούτε νόμιμα ούτε παράνομα. Αυτό που πέτυχε ήταν κάτι πιο ουσιαστικό: να τα εντάξει στο ευρωπαϊκό χρηματοοικονομικό οικοσύστημα, επιβάλλοντας κανόνες διαφάνειας, οργάνωσης και εποπτείας.
Για πρώτη φορά:
- θεσπίζονται ενιαίες απαιτήσεις αδειοδότησης για τους παρόχους,
- εισάγονται κανόνες προστασίας επενδυτών,
- επιβάλλονται υποχρεώσεις ενημέρωσης,
- και διαμορφώνεται εποπτικό πλαίσιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Με άλλα λόγια, η αγορά των crypto παύει να λειτουργεί σε καθεστώς αποσπασματικών κανόνων και αποκτά χαρακτηριστικά ώριμης χρηματοοικονομικής αγοράς.
Δεν είναι όλα τα crypto ίδια
Ίσως η σημαντικότερη –και συχνά υποτιμημένη– καινοτομία του MiCA είναι ότι αντιμετωπίζει τα crypto-assets όχι ως μια ενιαία κατηγορία, αλλά ως ένα σύνολο διαφορετικών μορφών με διακριτά χαρακτηριστικά.
| Κατηγορία | Παράδειγμα | Καθεστώς |
| Bitcoin | BTC | Crypto-asset που υπάγεται στον MiCA. Δεν αποτελεί χρηματοπιστωτικό μέσο. |
| Ethereum | ETH | Υπάγεται στον MiCA ως crypto-asset. |
| Utility Tokens | Tokens που παρέχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες | Υπάγονται στον MiCA. |
| Electronic Money Tokens (EMT) | Stablecoins συνδεδεμένα με ένα νόμισμα | Υπάγονται σε ιδιαίτερα αυστηρή εποπτεία. |
| Asset Referenced Tokens (ART) | Stablecoins που συνδέονται με περισσότερα περιουσιακά στοιχεία | Υπάγονται σε ειδικό καθεστώς λειτουργίας. |
| Security Tokens | Tokenized μετοχές, ομόλογα ή άλλα χρηματοπιστωτικά μέσα | Υπάγονται στη MiFID II και όχι στον MiCA. |
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η κατηγορία των Security Tokens, τα οποία δεν καλύπτονται από τον MiCA, αλλά αντιμετωπίζονται ήδη ως χρηματοπιστωτικά μέσα βάσει της MiFID II.
Η διάκριση αυτή καθιστά σαφές ότι η εποχή όπου “όλα τα crypto είναι το ίδιο” έχει οριστικά παρέλθει.
Τι αλλάζει για τον επενδυτή
Οι αλλαγές για τους επενδυτές είναι ουσιαστικές και άμεσες.
Οι πάροχοι υπηρεσιών crypto-assets υποχρεώνονται πλέον:
- να λειτουργούν με άδεια,
- να πληρούν οργανωτικές και κεφαλαιακές προϋποθέσεις,
- να εφαρμόζουν διαδικασίες προστασίας πελατών,
- και να παρέχουν σαφή και επαρκή ενημέρωση για τους κινδύνους.
Ταυτόχρονα, ενισχύονται οι μηχανισμοί καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ενώ αυξάνονται οι απαιτήσεις διαφάνειας.
Η αγορά μεταβαίνει από ένα περιβάλλον περιορισμένης εποπτείας σε ένα πλαίσιο που προσεγγίζει όλο και περισσότερο αυτό των παραδοσιακών χρηματοπιστωτικών προϊόντων.
Το φορολογικό κενό: Η μεγάλη εκκρεμότητα
Παρά τη σημαντική πρόοδο στο εποπτικό επίπεδο, το φορολογικό σκέλος στην Ελλάδα παραμένει η πιο κρίσιμη –και ανοιχτή– εκκρεμότητα.
Σήμερα δεν υπάρχει ένα ολοκληρωμένο και ρητά κωδικοποιημένο πλαίσιο που να ρυθμίζει:
- τον τρόπο υπολογισμού των υπεραξιών,
- τον χρόνο φορολόγησης,
- τη μεταχείριση πράξεων όπως τα crypto-to-crypto swaps,
- καθώς και σύνθετες δραστηριότητες όπως το staking και το lending.
Στην πράξη, τόσο οι φορολογούμενοι όσο και η διοίκηση λειτουργούν με βάση ερμηνευτική εφαρμογή γενικών διατάξεων και όχι σαφή νομοθετική καθοδήγηση, γεγονός που δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου και αυξημένο κίνδυνο διαφορών.
Οι αποφάσεις της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), ιδίως σε ζητήματα κάλυψης τεκμηρίων μέσω ρευστοποίησης crypto-assets, αναδεικνύουν ξεκάθαρα την ανάγκη για ένα πιο σαφές και λειτουργικό πλαίσιο.
Η εποχή της “αορατότητας” τελειώνει
Την ίδια στιγμή, το περιβάλλον διαφάνειας αλλάζει δραστικά.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, με την εφαρμογή της οδηγίας DAC8, οι πάροχοι υπηρεσιών crypto-assets θα διαβιβάζουν πληροφορίες για τις συναλλαγές πελατών στις φορολογικές αρχές των κρατών-μελών.
Η εξέλιξη αυτή:
- εξομοιώνει τα crypto με τραπεζικούς λογαριασμούς ως προς την ανταλλαγή πληροφοριών,
- περιορίζει δραστικά το περιθώριο μη δηλωμένων συναλλαγών,
- και σηματοδοτεί το τέλος της αντίληψης ότι οι δραστηριότητες σε crypto βρίσκονται εκτός ελέγχου.
Ήδη, στην πράξη, παρατηρείται αυξανόμενο ενδιαφέρον των φορολογικών αρχών για τον έλεγχο σχετικών συναλλαγών.
Μύθοι που πρέπει να εγκαταλειφθούν
Η νέα πραγματικότητα καθιστά σαφές ότι ορισμένες παγιωμένες αντιλήψεις δεν ανταποκρίνονται πλέον στα δεδομένα:
- Τα crypto-assets δεν είναι παράνομα
- Δεν αντιμετωπίζονται ως ενιαία κατηγορία
- Ορισμένα υπάγονται στον MiCA, άλλα στη MiFID II
- Οι πάροχοι λειτουργούν υπό αυστηρό εποπτικό πλαίσιο
- Οι συναλλαγές δεν είναι πλέον “αόρατες” για τις αρχές
Συμπέρασμα
Ο MiCA δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη ευρωπαϊκό κανονισμό. Αποτελεί την επίσημη ένταξη των crypto-assets στο σύγχρονο χρηματοοικονομικό σύστημα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επέλεξε να ρυθμίσει μια αγορά που επί χρόνια λειτουργούσε σε περιβάλλον αβεβαιότητας. Η Ελλάδα προχώρησε στην εφαρμογή του εποπτικού πλαισίου. Το κρίσιμο στοίχημα πλέον είναι το φορολογικό.
Το ερώτημα δεν είναι αν τα crypto ήρθαν για να μείνουν. Αυτό έχει ήδη απαντηθεί. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η Ελλάδα θα καταφέρει να θεσπίσει εγκαίρως ένα σαφές, σύγχρονο και λειτουργικό φορολογικό πλαίσιο ή αν η αγορά θα συνεχίσει να εξελίσσεται ταχύτερα από τον νομοθέτη.
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο capital.gr
For several years, crypto-assets were perceived by many as operating in a legal grey area. Some considered them illegal, others believed they were entirely unregulated, while many assumed that crypto transactions were effectively invisible to the tax authorities.
Today, the landscape has changed significantly.
Through the Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA), the European Union has introduced, for the first time, a single and comprehensive regulatory framework for crypto-assets, establishing rules governing their issuance, trading and the provision of related services. Greece implemented the new framework through Law 5193/2025, designating the competent supervisory authorities and regulating the operation of crypto-asset service providers.
This represents one of the most significant developments in the financial services sector in recent years. Nevertheless, a large part of the market still lacks a clear understanding of what has actually changed.
MiCA did not “legalise” crypto – it integrated it into the financial system
One of the most common – and mistaken – assumptions is that MiCA “legalised” crypto-assets.
In reality, this was never the Regulation’s objective. It was not intended to make crypto-assets either legal or illegal. Instead, it brought them within the European financial ecosystem by introducing rules on transparency, governance and regulatory oversight.
For the first time:
- harmonised licensing requirements have been established for crypto-asset service providers;
- investor protection rules have been introduced;
- disclosure obligations have been imposed; and
- a supervisory framework has been created at European level.
In other words, the crypto market is no longer operating under fragmented regulatory approaches but is gradually acquiring the characteristics of a mature financial market.
Not all crypto-assets are the same
Perhaps MiCA’s most significant – and often underestimated – innovation is that it does not treat crypto-assets as a single category. Instead, it distinguishes between different types of crypto-assets with distinct characteristics.
| Category | Example | Regulatory Treatment |
|---|---|---|
| Bitcoin | BTC | Crypto-asset falling within the scope of MiCA. Not a financial instrument. |
| Ethereum | ETH | Falls within the scope of MiCA as a crypto-asset. |
| Utility Tokens | Tokens providing access to services | Subject to MiCA. |
| Electronic Money Tokens (EMTs) | Stablecoins linked to a single currency | Subject to enhanced regulatory requirements. |
| Asset-Referenced Tokens (ARTs) | Stablecoins linked to multiple assets | Subject to a specific regulatory regime. |
| Security Tokens | Tokenised shares, bonds or other financial instruments | Subject to MiFID II rather than MiCA. |
Particularly important is the category of Security Tokens, which falls outside the scope of MiCA and is already regulated as financial instruments under MiFID II.
This distinction clearly demonstrates that the era in which “all crypto-assets are the same” has come to an end.
What changes for investors
The new framework introduces significant and immediate changes for investors.
Crypto-asset service providers are now required to:
- operate under an appropriate authorisation;
- meet organisational and capital requirements;
- implement customer protection procedures; and
- provide clear and adequate information regarding investment risks.
At the same time, anti-money laundering controls are being strengthened and transparency requirements are becoming increasingly demanding.
The market is therefore evolving from an environment of limited supervision towards a regulatory framework that increasingly resembles that applicable to traditional financial products.
The tax gap: the major outstanding issue
Despite the significant progress achieved from a regulatory perspective, taxation remains the most important unresolved issue in Greece.
There is still no comprehensive and expressly codified framework governing:
- the calculation of capital gains;
- the timing of taxation;
- the tax treatment of crypto-to-crypto swaps; and
- more complex activities such as staking and lending.
In practice, both taxpayers and the tax authorities continue to rely on the interpretation of general tax provisions rather than on clear legislative guidance, creating legal uncertainty and increasing the risk of disputes.
Recent decisions of the Greek Tax Dispute Resolution Directorate (DED), particularly regarding the use of proceeds from the liquidation of crypto-assets to justify the acquisition of assets, clearly highlight the need for a more coherent and practical tax framework.
The era of “invisibility” is coming to an end
At the same time, the transparency landscape is changing rapidly.
As of 1 January 2026, under DAC8, crypto-asset service providers will be required to report customer transaction information to the tax authorities of EU Member States.
This development:
- places crypto-assets on a similar footing to bank accounts for the purposes of information exchange;
- significantly reduces the scope for undeclared transactions; and
- marks the end of the perception that crypto transactions remain beyond the reach of the authorities.
In practice, tax authorities are already showing increased interest in reviewing crypto-related transactions.
Myths that should be left behind
The new regulatory landscape makes it clear that several long-standing misconceptions no longer reflect reality:
- Crypto-assets are not illegal.
- Crypto-assets are not treated as a single category.
- Some fall within the scope of MiCA, while others are regulated under MiFID II.
- Crypto-asset service providers operate under a robust supervisory framework.
- Crypto transactions are no longer “invisible” to the authorities.
Conclusion
MiCA is far more than another European regulation. It represents the formal integration of crypto-assets into the modern financial system.
The European Union has chosen to regulate a market that operated for years in an environment of uncertainty. Greece has implemented the supervisory framework. The key challenge now lies in taxation.
The question is no longer whether crypto-assets are here to stay. That has already been answered. The real question is whether Greece will succeed in introducing a clear, modern and practical tax framework in time, or whether the market will continue to evolve faster than the legislator.
The article was published at capital.gr